?Ç?NDEK?LER 1.3. PRAT?K AKLIN D?YALEKT??? 5 1.3.1. Pratik

?Ç?NDEK?LER
 
G?R??.. 1
1.
BÖLÜM: PRAT?K AKLIN ELE?T?R?S?’NDE ÖZGÜRLÜK.. 1
1.1.
TEOR?K AKILDAN PRAT?K AKLA GEÇ??TE ÖZGÜRLÜK.. 1
1.2.
PRAT?K AKLIN TEMEL KAVRAMLARI 2
1.2.1.
?stenç Kavram? 4
1.2.2.
Ödev Kavram? 5
1.2.3.
Amaçlar Ülkesi 5
1.3.
PRAT?K AKLIN D?YALEKT??? 5
1.3.1.
Pratik Akl?n Antinomisi 5
1.3.2.
Pratik Akl?n Postulatlar? 5
1.3.2.1.
Özgürlük Postulatlar? 5
SONUÇ.. 5
KAYNAKÇA.. 5
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

G?R??

We Will Write a Custom Essay Specifically
For You For Only $13.90/page!


order now

Immanuel Kant, Saf
Akl?n Ele?tirisi’nde (Kritik der
Reinen Vernunft) akl?n kategorilerinin ayr?mlar?n? belirler. Bu ayr?m ile
saf akl?n me?ru s?n?rlar?n? çizer. Saf
Akl?n Ele?tirisi’nde, pratik akl?n bilgisine ula??lamaz ancak
dü?ünülmesinin kaç?n?lmaz oldu?una i?aret eder. Pratik akl?n bilgisinin
ula??lamaz ancak dü?ünülmesinin kaç?n?lmaz oldu?u alan?n ise transendental
alanlara yönelik kavramlar oldu?unu söyler. Bu kavramlardan biri olan özgürlük
Kant için varl??? deney dünyas?nda mümkün olmayan bir ide olarak vard?r. Kant’?n Saf
Akl?n Ele?tirisi’nde amac?, özgürlük için bir alan açmakt?r.

Kant, Saf Akl?n
Ele?tirisi’nde takip etti?i çizgiyi Pratik
Akl?n Ele?tirisi (Kritik der praktischen Vernunft) adl? eserinde de korur.
Bu eserde de Kant, saf pratik akl?n s?n?rlar?n? çizmeyi amaçlar. Ancak Kant, Saf Akl?n Ele?tirisi’nde de?indi?i
alanlar olan transendental alanlar ve temellendirmelere Pratik Akl?n Ele?tirisi’nde daha derin ve somut aç?klamalar
getirmeyi amaçlar. Bu aç?dan bak?ld???nda Kant’?n teorik felsefesini, pratik
felsefesine bir temel olu?turma olarak gördü?ü fikri ortaya ç?kabilir.

Kant’?n teorik ele?tirisi akl?n a priori bilgi edinmesinin s?n?rlar? hakk?ndad?r. Pratik ele?tirisi
ise empirik ?artlara ba?l? akl?n me?ru s?n?rlar?n? belirlemektir. Kant Pratik Akl?n Ele?tirisi’nde, akl?n pratik
alandaki rolünü ve insan eylemleri üzerindeki etkisini ortaya koymaya çal???r.
Kant’a göre akl?n amac?; insan eylemlerinde, insan ya?am?nda yani pratik alanda
bulunur. Ahlaki yarg?da bulunma durumunda insan, yarg?n?n ölçütü olan temel
ilkeleri pratik ak?lda bulmaya çal??acakt?r. Kant Pratik Akl?n Ele?tirisi’nin görevinin bu ahlak?n ilkelerini ortaya
ç?karmak oldu?unu söyler.

Özgürlük kavram? Pratik
Akl?n Ele?tirisi’nde ahlak yasas?yla ba?lant?l? bir kavram olarak ele
al?n?r. Kant’?n amac?, özgürlü?ün zorunlulu?unun kesinli?ini temellendirmektir.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1. BÖLÜM: PRAT?K AKLIN ELE?T?R?S?’NDE ÖZGÜRLÜK

Pratik Akl?n
Ele?tirisi’nin önsözünde Kant, ele?tirel felsefesine kar?? koyan görü?lere
ve itirazlara yer vermi?tir. Bu itirazlardan en önemlisinin özgürlük ve ahlak
yasas?ndaki ili?kinin deneyim s?n?rlar?n?n?n ötesindeki akl?n pratik
kullan?l???n?n bilgimizi geni?letmesinin olana?? ve en yüksek iyi ile ahlak
yasas? aras?ndaki ili?kidir.

 

1.1. TEOR?K AKILDAN PRAT?K AKLA GEÇ??TE ÖZGÜRLÜK

Kant, teorik ak?ldan pratik akla geçi?i Ahlak Metafizi?inin Temellendirilmesi adl?
eserinde yapar. Saf Akl?n Ele?tirisi’ne
göre metafizi?in kesin bir bilim olma iddias?, saf ak?ldaki a priori ilkelerin
ko?ullar?yla olanakl?d?r. Ahlak metafizi?inin de kesin bir bilim olabilmesi
için ayn? ilkelerin pratik ak?ldaki ko?ullar?yla olanakl?d?r.

 

Nitekim ahlak metafizi?inin i?i,
olanakl? bir saf istemenin idesini ve ilkelerini ara?t?rmakt?r; büyük bir k?sm?
Psikoloji taraf?ndan oraya ç?kar?lan, insan?n istemesinin eylem ve kolullar?n?
ara?t?rmak de?il. (Kant, 2015, s. 6)

 

Ahlak Metafizi?inin
Temellendirilmesi’nin ilk bölümünde Kant, ortak akli ahlaki bilginin,
ahlak?n temel ilkesinin formülünü ortaya koymaya çal???r. Bunun sonucunda, ödev
ve yasaya dair üç temek önerme ortaya ç?kar:

 

E?er mutlulu?a olan genel e?ilim istemesini
belirlemiyorsa, e?er yapt??? hesapta sa?l?k onun için çok zorunlu bir ?ekilde
yer alm?yorsa, burada da, ba?ka durumlarda oldu?u gibi, yine bir yasa kal?r: e?ilimden
dolay? de?il de ödevden dolay? kendi mutlulu?unu koruma yasas?; ve ilk defa
burada davran???n?n hakiki ahlaksal de?eri vard?r. (Kant, 2015, s. 14)

Ödevden dolay? yap?lan bir
eylem, ahlaksal de?erini, onunla ula??lacak amacta bulmaz, onu yapma?a karar
verdirten maksimde bulur; dolay?s?yla bu de?er, eylemin nesnesinin
gerçekle?mesine de?il, arzulama yetisinin bütün nesneleri ne olursa olsun,
eylemi olu?turan istemenin yaln?zca ilkesine ba?l?d?r. (Kant, 2015, s. 15)

Ödev, yasaya
sayg?dan dolay? yap?lan eylemin zorunlulu?udur. (Kant, 2015, s. 15)

Kant’a göre bu
önermelerden ç?kar?labilecek sonuç, eylemlerimizi ancak ödev gere?i
gerçekle?tirirsek eylemlerimizin ahlaki olacaklar?d?r. Kant bu ayr?m? yapmakla,
etik kuramc?lar?n?n eylemlerin mutluluk veren sonuçlar? üzerine kurduklar?
temellendirmelerine kar?? gelir.

Kant’a göre ahlak
metafizi?inin görevi, a priori ilkelerin olana??n?n ara?t?r?lmas?d?r. Kant, a
priori ahlak ilkelerinin ancak ak?lda bulunabilece?ini söyler.

Bütün ahlak kavramlar?n?n yeri ve kayna??
tamamen a priori olarak ak?lda bulunur; hem de en yüksek derecede kurgusal olan
ak?lda oldu?u kadar s?radan insan akl?nda da; bu kavramlar deneysel, bundan
dolay? da s?rf rastlant?sal olan bilgilerden ç?kar?lamaz; bizim için en yüksek
ilkeler olmalar?n? sa?l?yan de?erlilikleri, kaynaklar?n?n tam bu safl???nda
bulunur; her defas?nda onlara deneysel olandan ne kadar kat?yorsak, halis
etkilemelerinden ve eylemin s?n?rs?z de?erinden de bir o kadar eksiltiyoruz; bu
kavramlar? ve yasalan saf ak?ldan türetmek, saf ve kat?ks?z sergilemek, hatta bütün
bu pratik ya da saf ak?l bilgisini, yani saf pratik ak?l yetisini bütünlü?ünde
belirlemek, yaln?z teorik bak?mdan —s?rf kurgulama söz konusu oldu?unda—
gerekli de?il, pratik bak?mdan da çok büyük önem ta??r. (Kant, 2015, s. 27,28)

Kant, ahlak yasas?n? buruk olarak ifade eder.
Kant buyruk ve emir aras?nda ayr?m yapar. Kant, sonras?nda buyruk aras?nda da
ko?ullu ve ko?ulsuz olarak ayr?m yapar.

?steme için
zorlay?c? oldu?u ölçüde nesnel bir ilkenin tasar?m?na emir (akl?n emri), bu
emrin formülüne de buyruk denir.1 (Kant, 2015, s. 29)

Bütün buyruklar ko?ullu
olarak ya da kesin olarak buyururlar. ?lk buyruklar, insan?n ula?mak istedi?i (veya
isteyebilece?i) ba?ka bir ?eye araç olarak olanakl? bir eylemin zorunlulu?unu
ortaya koyarlar. Kesin buyruk ise, bir eylemi kendisi için, ba?ka herhangi bir
amaçla ilgi kurmadan, nesnel zorunlu olarak sunan buyruk olur.2 (Kant, 2015, s. 30)

 

Kant’a göre ahlaki emirler
tutarl? bir bütün olu?turmal?d?r. Kant, bütün ahlaki emirlerin temelinde tek
bir ilke bulundu?unu ve bu tek ilkenin de üç farkl? formülü oldu?unu söyler.
Evrensel yasa ya da do?a yasas?, kendinde amaç olarak insan ve özerklik olarak
adland?rabilece?imiz bu üç yasay? Kant ?u ?ekilde ifade eder:

 

Öyleyse
kesin buyruk bir tek tanedir, hem de ?udur: ancak, ayn? zamanda genel bir yasa
olmas?n? isteyebilece?in maksime göre eylemde bulun.3 (Kant, 2015, s. 38)

Eyleminin
maksimi sanki senin istemenle genel bir do?a yasas? olacakm?? gibi eylemde
bulun.4 (Kant, 2015, s. 38)

Kant
insan? kendinde amaç olarak görür ve insan? araçsalla?t?racak eylemlerden
kaç?n?lmas? gerekti?ini söyler. Kant buna pratik buyruk ad?n? verir:

Her
defas?nda insanl??a, kendi ki?inde oldu?u kadar ba?ka herkesinde de, s?rf araç
olarak de?il, ayn? amanda amaç olarak davranacak biçimde eylemde bulun. (Kant,
2015, s. 46)

Son olarak da
özerklik formülünü ?u ?ekilde ifade eder:

Maksimlerin
ayn? zamanda sanki (bütün ak?l sahibi varl?klar için) genel yasalar olarak i?
görecekmi? gibi eylemde bulun. (Kant, 2015, s. 56)

Amaçlar
krall???n?n formülü de ?u ?ekildedir:

S?rf olanakl?
bir amaçlar krall???n?n genel yasa koyucu bir üyesinin maksimlerine göre
eylemde bulun. (Kant, 2015, s. 56)

Ahlak Metafizi?inin Temellendirilmesi’nde
Kant özgürlü?ün, istencin özerkli?ini aç?klamak için bir anahtar olarak görür.
Kant’a göre bütün ak?l sahini varl?klar?n iradesinin bir özelli?i olarak
varsay?lmal?d?r.

 

?steme, ak?l
sahibi olmalar? bak?m?ndan, canl? varl?klar?n bir tür nedenselli?idir ve
özgürlük bu nedenselli?in, onu belirleyen yabanc? nedenlerden ba??ms?z olarak
etkili olabilme özelli?i olur; nas?l ki do?a zorunlulu?u, ak?l sahibi olmayan
bütün varl?klar?n nedenselli?inin, yabanc? nedenlerin etkilemesiyle etkin
olmaya belirlenmesi özelli?idir. (Kant, 2015, s. 64)

Kant’a göre
özgürlük, do?a bir nedensellik yasas? içerisinde i?ledi?i için fenomenler
alan?nda yer alamaz. Özgürlü?ün alan?n?n numenal alan oldu?unu söyler. Bu
nedenle özgürlük için getirilen bu ilk tan?m negatif olmak durumundad?r.

Nedensellik
kavram?, ‘neden’ dedi?imiz bir ?ey arac?l???yla ba?ka bir ?eyin, yani sonucun
ortaya ç?kmas?n? gerektiren yasalar kavram?n? gerektirdi?inden; özgürlük, do?a
yasalar?na ba?l? bir istemenin özelli?i olmamakla birlikte, bundan dolay? hiç
de yasas?z de?ildir; daha çok o, de?i?mez, ama özel türden yasalar? olan bir
nedensellik olmal?; yoksa özgür bir isteme saçma bir ?ey olurdu. (Kant, 2015,
s. 64, 65)

Kant, insan
istencinin do?a yasalar?na ba?l? olma durumuna yaderklik der. Fakat Kant’a göre
insan ak?l sahibi bir varl?kt?r ve istenci özerklikten gelen bir nedenselli?e
ba?l? olmal?d?r. Kant için özgürlük ak?l sahibi varl?klar?n bir özelli?idir. Kant
özgürlü?ü teorik aç?dan temelsiz kalmamas? için, ak?l sahibi varl?klar?n
eylemlerinin temelindeki bir ide olarak kabul eder.

Özgürlük idesi
alt?nda eylemde bulunabilen her varl?k, tam bundan dolay?, pratik aç?dan gerçekten
özgürdür; yani özgürlü?e kopar?lmazcas?na ba?l? bütün yasalar -istemesinin
kendi ba??na da özgür oldu?u teorik Felsefede geçerli olacak ?ekilde
gösterilmi?çesine-, onun için de geçerlidir. (Kant, 2015, s. 66)

Kant’a göre ancak
istenci olan bir varl?k için pratik ak?l tasarlanabilir. Ak?l kendi yasalar?n?n
kurucusu ve uygulay?c?s? olarak, kendi özgürlü?ünü bilebilmektedir. Kant’a göre
ancak böyle bir varl???n istenci özgür olabilir.

1.2. PRAT?K AKLIN TEMEL KAVRAMLARI

Kant, özgürlük kavram?n?, özgürlük ile ba?lant?l? oldu?unu göstermeye
çal??t??? ba?ka kavramlarla aç?klam??t?r. Bu kavramlar Kant’?n felsefesinin
temelinde yer al?rken, t?pk? özgürlü?ü anlatmaya giri?irken oldu?u gibi, bir
kavram? bir di?er kavram? aç?klamadan anlatmas? güç olacakt?r. Kant’?n özgürlük
kavram?n? aç?klarken kullanaca?? üç temel kavram istenç, ödev ve amaçlar
krall???d?r.

 

1.2.1. ?stenç Kavram?

Kant istencin iyili?inin, sonucundan ba??ms?z olarak,
sonucun bir i?e yaray?p yaramamas?na bak?lmaks?z?n iyi oldu?unu dü?ünür.

Dünyada, dünyan?n d???nda bile, iyi bir istemeden
ba?ka kay?ts?z ?arts?z iyi say?labilecek hiçbir ?ey dü?ünülemez. (Kant, 2015,
s. 1)

?nsan hem do?a içerisindeki
zorunluklara tabi bir varl?kt?r hem de ak?l sahibidir. Bu durumda ç?kan problem
ise, do?an?n zorunluluklar? içerisinde ak?l sahibi varl???n istencini
belirleyecek olan ilke nedir? Kant’a göre istenç, insan?n içgüdü ya da
e?ilimleri gibi ?artlanmalardan de?il, saf pratik akl?n ilkeleri taraf?ndan
belirlendi?i ölçüde bir iyi niyet, iyi istenç içerecektir.

Kant, özgürlük ve
istenç aras?nda bir ba? kurar. ?stenç kavram?n? yöneten ak?l ilkesi do?adaki
nesnel yasalardan ba??ms?z pratik ilkedir. Kant’a göre pratik ilkeler
gereklilik ta??r. Bu gereklilik, ‘yapmal?s?n!’ türünden buyruklar getirir. Kant
burada eylemin öncesi veya sonras?nda beliren herhangi bir kazan?mla ahlaki
oldu?u vurgusundan ayr?larak eylemin arka plan?na yani niyeti aç?klamaya ve
önemini göstermeye çal???r.

Kant için ahlak
buyruklar? kategoriktir ve ard?nda sakl? bir ‘e?er’ yoktur. Bu buyruklar
insandan herkes için geçerli olmas?n? isteyebilece?i türden davran??lar
getirmesini gerektirir. Ahlak buyruklar? herhangi bir yarar ta??maz ve sentetik
akl?n a priori yarg?lar?d?r.

Kant’a göre her
insan?n öznel istenç ilkeleri vard?r. Bu ilkelerin ahlaki olabilmesinin ?art?
ancak insan?n kendi istenç ilkelerinin evrensel bir yasa olmas?n? isteyip kabul
görmesini bekleyebilece?i türden ilkelerdir. E?er sonuç olumsuzsa bu istenç
yads?nmal?d?r. Fakat e?er olumluysa ak?l yasaya olan sayg?dan dolay? bu
ilkelerin kabul olmas?n? isteyecektir.

 

1.2.2. Ödev Kavram?

?stenç kavram?n?, ödev duygusunun temelindedir. Kant, ödevi
istence yüklenen bir yasa ve özgürlü?ün tan?nmas?n?n bir yolu olarak görür.
Kant’a göre do?al istençten kaynaklanan eylemler ile saf pratik ak?ldan
kaynaklanan eylemler birbirlerinden ayr?l?r. Do?al istenç ad?n? verdi?i
eylemler Kant’ta e?ilimden kaynakl? eylemlerdir. Saf pratik ak?ldan kaynaklanan
eylemler Kant için ahlaki eylemlerdir ve bu eylemler ‘ödeve dayanan’ eylemlerdir.
Böylece Kant’ta ödev ve e?ilim kavramlar? birbirinden ayr?l?r.

Kant’?n ödev kavram? da kendi içinde ikiye ayr?l?r. Buna
göre ödeve uygun olarak adland?rd??? ilk türden eylemler, bir yarar gözetilerek
yap?lan ancak ödeve yine de uyan eylemlerdir. Fakat Kant bunun ahlaki
olmad???n?, gerçek ahlakl?l???n ödevin iyi niyete dayanan bir istençle,
yaln?zca ödev gerektirdi?i için yap?lmas? oldu?unu söyler.

Kant’ta insan?n araç de?il amaç olma ilkesi, yine insana
kendi amaçlar?n? belirleme ve bu amaçlara uygun ya?ama yetisi verir. Özgür
varl?k olarak insan kendi amac?n? koyabilme ide seçme özgürlü?ünün de uygulan??
formudur. ?nsan?n seçti?i ve gerçekle?tirmeye dair bir yol izleyebilme yetisi
eylem özgürlü?ünün formudur. (Guyer, 2015, s. 288)

Kant iyi ve kötü kavramlar? bak?m?ndan özgürlü?ün
kategorileri oldu?unu gösterir. Bunlar;

1.Nicelik kategorileri: öznel,maksimlere göre(Ki?inin
istemesinin niyetleri) – nesnel, ilkelere göre(buyurtular) – özgürlü?ün hem
nesnel, hem a priori ilkeleri(Yasalar)

2.Nitelik Kategorileri: davran???n pratik
kurallar?(praeceptivae) – yapmaman?n pratik kurallar?(prohibitivae) –
istisnalar?n pratik kurallar?(exceptivae)

3.?li?ki kategorileri: Ki?ilikle – ki?ini durumuyla –
kar??l?kl? olarak bir ki?inin ba?kas?n?n durumuylaili?kisi

4.Kiplik kategorileri: ?zin verilen ve izin verilmeyen –
Ödev ve ödeve kar??t olan – Tam ve tam olmayan ödev (Kant, 2016, s. 74)

Kant’a göre özgürlü?ün kategoriler do?an?n kategorileri
kar??nda üstündür. Do?a kategorileri nesnelere dair, genel kavramlar arac?l???yla
de?inir.  Özgürlük kategorileri ise özgür
ki?isel seçmenin belirlenimine dayan?r. Bu kategoriler, duyusall??a dayanmayan
ancak ak?lda bulunan salt bir istenç biçimi olarak durur. (Kant, 2016, s. 73)

 

1.2.3. Amaçlar Krall???

Kant için, insana ‘yapmal?s?n!’ buyru?u bir ahlak yasas?
olarak, ak?l sahibi tüm varl?klar aras?nda bir birlik kurmak amac?ndad?r. Bu
birli?in bir di?er amac? yasa olmakt?r. Kant bu ideal birlik ve içinde tüm
ak?ll? varl?klar?n bulundu?u kavram için ‘amaçlar krall???’ kavram?n? kullan?r.

Kant, ak?l sahibi varl???n amaçlar?n öznesi olarak belirtir.
?nsan asla bir araç olamaz. ?nsan, bir amaç olarak eylemlerin bütün
maksimlerinin temelinde bulunmal?d?r. Kant’a göre amaçlar krall???ndaki her
birey hem yönetici olarak yasay? kuran ve yöneten hem de yasaya ba?l? üyesidir.

Ahlak buyruklar?n?n temelinde insan akl? vard?r. Ak?lsal
varl?k olarak insan istenci, onu, evrensel ba?lay?c? olarak yasan?n kayna??
olarak kurar.

Ahlâkl?l???n tek ilkesi, yasan?n her türlü içerikten
(yani arzu edilen bir nesneden) ba??ms?z olmas?ndan ve yine de ki?isel tercihin
s?rf, bir maksimin alabilece?i genel bir yasa koyucu biçim taraf?ndan
belirlenmesinden ibarettir. Bu ba??ms?zl?k ise negatif anlamda özgürlüktür,
oysa saf olarak pratik akl?n bu kendi kendine yasan koymas?, pozitif anlamda
özgürlüktür. Böylece ahlâk yasas? saf pratik akl?n özerkli?inden, yani
özgürlü?ün özerkli?inden ba?ka bir ?ey ifade etmez. Bu özgürlü?ün kendisi bütün
maksimlerin biçimsel ko?uludur ve maksimler ancak bu ko?ula ba?l? olduklar?nda,
en yüksek pratik yasayla uyu?abilirler. (Kant, 2016, s. 38)

 

1.3. PRAT?K AKLIN D?YALEKT???

Oysa, en yüksek iyi kavram?n?n içinde en üst ko?ul
olarak ahlâk yasas? daha ba?tan kapsan?rsa, o zaman kendili?inden
anla??lacakt?r ki, en yüksek iyi yaln?zca saf istemenin nesnesi de?il, ayn?
zamanda onun kavram?d?r da ve onun pratik akl?m?z yoluyla olanak kazanan
varolu?unun tasar?m?, ayn? zamanda saf istemeyi belirleyen nedendir; çünkü bu
durumda ba?ka bir nesne de?il, gerçekten de bu kavram?n içine önceden kapsanm??
ve onunla birlikte dü?ünülmü? olan ahlâk yasas?, özerklik ilkesine göre,
istemeyi belirler. ?stemenin belirlenmesindeki bu kavramlar düzeni gözden
kaç?r?lmamal?d?r; çünkü aksi halde kendi kendimizi yanl?? anlar?z ve asl?nda
her?eyin en yetkin bir uyum içinde bulundu?u yerde çeli?kiye dü?tü?ümüzü
san?r?z. (Kant, 2016, s. 119, 120)

Kant için ister pratik ister kurgusal kullan?m bak?m?ndan
olsun, saf akl?n bir diyalekti?i vard?r. Ak?l, kendinde varl?k olarak, verilmi?
ko?ullu bir nesnede salt bütüncül olmas?n? arar. Pratik ak?l ise, saf pratik
akl?n ‘en yüksek iyi’ adl? nesnesini bütünlüklü olarak arar.

1.3.1. Pratik Akl?n Antinomisi

Pratik akl?n antinomisi, ‘en yüksek iyi kavram?n?n erdem ve
mutluluk kavramlar?yla olan ili?kisiyle ba?lant?l? olarak ortaya ç?kar.

Kant’a gör en yüksek kavram?n?n dikkat edilmedi?i takdirde
kar??t?r?labilecek iki anlam? vard?r; en yüksek ve en üstün olan ile yetkin
olan anlamlar?na gelebilir.5
?lki için Kant, kendisi ko?ullu olan yani bir ba?ka ko?ula ba?l? olmayan anlam?nda,
ikincisi için de kendi türünden daha büyük bir bütünün parças? olmayan bütün’ü
kasteder.6
(Kant, 2016, s. 120)

En yüksek iyi kavram? hem erdemi hem de mutluluk kavramlar?n?
kapsamal?d?r. Kant’a göre bu kavramlardan birisi di?erinden ba??ms?z ?ekilde bulunursa
saf pratik ak?l taraf?ndan benimsenemez.

Ya mutluluk arzusu erdemin maksimlerinin hareket
ettirici nedeni, ya da erdemin maksimi mutlulu?un etkide bulunan nedeni
olmal?d?r. Birincisi mutlak olarak olanaks?zd?r, çünkü (Analitikte kan?tlanm??
oldu?u gibi) istemeyi belirleyen nedeni kendi mutlulu?unun arzusunda gören
maksimler, hiç ahlâksal de?ildir ve hiçbir erdemi temellendiremezler. Ama
ikincisi de olanaks?zd?r, çünkü istemenin belirlenmesinin sonucu olarak,
dünyadaki her pratik neden-etki ba?lant?s?, istemenin ahlâksal niyetlerine göre
de?il, do?a yasalar?n?n bilgisine ve ki?inin onlar? kendi amaçlar? için
kullanma gücüne —fiziksel yetisine— göre kurulur; bundan dolay? da ahlâk
yasalar?n?n en dakik gözleminden, dünyada mutlulu?un erdemle zorunlu ve en
yüksek iyi için yeterli olabilecek bir ba?lant?s?n? vermesi beklenemez. (Kant,
2016, s. 123, 124)

 

1.3.2. Pratik Akl?n Postulatlar?

 

1.3.2.1. Özgürlük Postulatlar?

 

SONUÇ

 

KAYNAKÇA

 

1
Immanuel Kant burada emir için gebot (der
vernunft), buyruk için ise imperativ
sözcüklerini kullan?r.

2
Ko?ullu buyruk için Kant hypothetisch(hipotetik),
kesin buyruklar için ise kategorisch(kategorik)
kavramlar?n? kullan?r.

3
Ba?ka bir deyi?le, öyle bir maksime göre eyle ki, ayn? zamanda onun genel bir
yasa olmas?n? isteyebilesin.

4
Öyle eyle ki, sanki eylemenin maksiminin senin iradenle genel bir do?a yasas?
olmas? gereksin.

5
Kant burada; en yüksek, en üstün anlam?nda suprerum
kavram?n?, yetkin olan anlam?nda ise consummatum’u
kullan?r

6
Kant kendisi ko?ullu, ba?ka ko?ula ba?l? olmayan bu türden en yüksek iyiler
için originarium, kendi türünden daha
büyük bir bütünün parças? olmayan bütün içinse perfectissimum’u kullan?r.

x

Hi!
I'm James!

Would you like to get a custom essay? How about receiving a customized one?

Check it out